De zon levert energie. Een klein gedeelte van de energie wordt door planten vastgelegd in organische stoffen. Dit is de bruto primaire productie. Een gedeelte wordt verbrand door de planten om te kunnen leven. Wat overblijft wordt gebruikt om te groeien. Dat is de netto primaire productie. De netto primaire productie van een ecosysteem is de som van de netto primaire productie van alle planten in dat ecosysteem. Dit is voor elk ecosysteem anders.
Door te schuiven met de ruitjes onder de illustratie kun je zien hoe de totale netto primaire productie verandert, als je het oppervlak van de verschillende ecosystemen verandert.