DIERENPAGINA

HET RÖNTGENOLOGISCH ONDERZOEK

Eén van de veranderingen die zich de afgelopen twintig jaar in de diergeneeskunde voltrokken heeft, is het feit dat tegenwoordig vrijwel iedere dierenarts beschikt over een röntgenapparaat. Voor die tijd was dat veel minder gebruikelijk. Voor zover ik weet zijn er tegenwoordig in ons dorp meer grote röntgenapparaten voor huisdieren dan voor mensen in gebruik.

Veel mensen vinden het vanzelfsprekend dat de dierenarts röntgenfoto's maakt, maar zo vanzelfsprekend is dat eigenlijk helemaal niet.

Ten eerste is de aanschaf van de apparatuur een erg grote investering. Als men ernaar streeft kwalitatief goede foto's te maken, dan is het gebruik van een röntgenapparaat met een groot vermogen noodzakelijk. En een apparaat met een groot vermogen kost ook een vermogen. In veel praktijken kost het röntgenapparaat meer dan het opbrengt.

Ten tweede is het maken van een goede foto een moeilijk en tijdrovend werk. Huisdieren zijn er in alle maten en gewichten en je kunt van alle lichaamsdelen foto's maken. Voor iedere foto moet het röntgenapparaat dan weer anders ingesteld worden. Regelmatig blijkt de foto dan ook over- of onderbelicht te zijn en moet dan overgemaakt worden. Alleen bij zeer makke dieren, die zelf zo vriendelijk zijn om netjes stil te blijven liggen, is het mogelijk goede foto's te maken zonder narcose. Vaak is echter een lichte narcose noodzakelijk, ook al omdat het erg moeilijk is om de dieren stevig vast te houden tijdens het maken van de foto.

Degene die de foto's maakt en degene die daarbij helpt, moeten namelijk ernaar streven dat zij zelf zo min mogelijk bloot gesteld worden aan straling. Daartoe dragen zij een loden schort en loden handschoenen en moeten zij ervoor zorgen dat zij zelf buiten de stralenbundel van het apparaat blijven. Blootstelling aan teveel straling kan op den duur een aantal akelige ziekten tot gevolg hebben.

Na het "schieten" van de foto, moet hij ontwikkeld worden. Dat moet met zorg gedaan worden en de erbij gebruikte chemicaliën moeten van goede kwaliteit zijn, anders wordt een goede foto alsnog bij het ontwikkelen verknoeid. Wanneer de foto klaar is, moet hij beoordeeld worden. Dat is niet altijd even eenvoudig. Bij duidelijke afwijkingen, zoals botbreuken en dergelijke valt het wel mee. De afwijking is dan duidelijk zichtbaar en meestal weet je van tevoren al waar hij zit. In dergelijke gevallen wordt de foto niet gemaakt om te ontdekken wat er aan de hand is, maar om te kijken hoe het precies eruit ziet. Dat is van groot belang bij een eventuele operatie. Röntgenfoto's van inwendige organen zijn veel moeilijker te beoordelen. Om afwijkingen te kunnen ontdekken, moet je weten hoe het normaal eruit ziet. Dan moet je goed kijken naar de vorm, de belijning en de structuur van wat er op de foto zichtbaar is. Kleine afwijkingen worden dan gemakkelijk over het hoofd gezien. En als de foto niet van een prima kwaliteit is kun je ze helemaal niet zien.

Een uitzondering vormen de vreemde voorwerpen. Als een hond een naald of een steen heeft ingeslikt of als hem een mergpijpje dwarszit, zie je die op de foto onmiddellijk. Maar niet alle vreemde voorwerpen zijn op röntgenfoto's duidelijk zichtbaar. voorwerpen van plastic of hout zijn lang niet altijd even gemakkelijk te ontdekken. De röntgenologie is een machtig mooi hulpmiddel bij de behandeling van zieke mensen en dieren en heeft zijn nut ook al miljoenen malen bewezen, sinds de röntgenstraling in 1895 werd ontdekt door Julius Röntgen. Ik heb in het voorgaande slechts duidelijk proberen te maken dat er geen sprake is van "even een fotootje maken" om eens even te zien hoe het er van binnen uitziet, zoals ik nogal eens hoor. Het maken van röntgenfoto's is duur, moeilijk en tijdrovend en biedt lang niet altijd een oplossing.

terug naar de inhoudsopgave

Download pdf

© GEMM'ART