Zo af en toe krijg ik van zwangere
vrouwen weleens de vraag of het hebben van een kat erg
gevaarlijk is i.v.m. toxoplasmose. Er is jaren geleden
hierover namelijk eens een publicatie van een arts
geweest en die heeft destijds nogal wat stof doen
opwaaien. Veel katten zijn toen het huis uit gezet of aan
de dierenarts aangeboden om ze af te laten maken. Het
lijkt mij daarom nuttig te proberen uit te leggen hoe het
eigenlijk zit. Dat valt niet mee, want de levenscyclus
van de Toxoplasma gondii, zo heet de boosdoener
eigenlijk, is erg ingewikkeld. De Toxoplasma komt vrijwel
over de hele wereld voor en het bijzondere is dat bijna
alle zoogdier- en vogelsoorten ermee besmet kunnen raken,
inclusief de mens. Uit het voorgaande kun je opmaken dat
deze parasiet niet alleen bij katten voorkomt. Ook bij
koeien, varkens, paarden, schapen enz. kan toxoplasmose
voorkomen. De besmetting wordt van het ene dier op het
andere overgebracht door het eten van vlees van een
besmet dier. Door het eten van rauwe vleesgerechten
worden ook veel mensen besmet.
Bij de kat is de situatie iets anders,
doordat de kat de eigenlijke gastheer van de toxoplasma
is. Dit heeft tot gevolg dat men de infectie behalve door
het eten van rauw kattevlees ook kan krijgen door het
contact met katteontlasting. Als een kat namelijk voor
het eerst toxoplasmose oploopt, treft men gedurende 1 a 2
weken in de ontlasting ook een soort eitjes van de
parasieten aan. Na die tijd is de kat immuun en komt het
in de ontlasting ook niet meer voor, en levert de kat ook
geen enkel gevaar meer op. Deze "eitjes" moeten
minstens een dag blijven liggen voordat ze voor mensen en
andere dieren gevaarlijk worden.
Bij onderzoek is gebleken dat in
Nederland meer dan de helft van de mensen en de katten
weleens besmet is geweest met toxoplasmose; dat wil niet
zeggen dat ze er ook ziek van werden. Ook is daarbij
aangetoond dat het niet vaker voorkomt bij mensen die
katten hebben dan bij andere mensen. Van de mensen van
wie ik persoonlijk weet dat zij ziek zijn geweest a.g.v.
toxoplasmose, had er niet één een kat!
Vooral vrouwen die een kind verwachten,
zijn nogal eens bang om toxoplasmose te krijgen. Zo'n
besmetting kan namelijk een miskraam of het voorkomen van
aangeboren afwijkingen bij het kind tot gevolg hebben.
Daarom wil ik tot slot nog ter geruststelling enkele
opmerkingen maken.
Veel vrouwen zijn vroeger al eens
besmet met toxoplasmose en zijn als gevolg daarvan min of
meer immuun. Bovendien komt toxoplasmose voornamelijk
voor bij katten die jonger zijn dan een half jaar en
daarom nog niet immuun zijn. Mensen met oudere katten
hoeven zich dus nauwelijks zorgen te maken. Ten derde
worden de "eitjes" van de toxoplasma pas na een
dag gevaarlijk. Dus als zwangere vrouwen dagelijks door
hun man de kattebak laten verschonen is besmetting van
die kant praktisch uitgesloten. Veel belangrijker is
echter dat een vrouw geen rauw vlees eet tijdens haar
zwangerschap.
Ik hoop dat ik iets van de ongerustheid
over toxoplasmose op deze manier heb kunnen wegnemen.
Misschien ter overtuiging: toen mijn eigen vrouw zwanger
was heb ik mijn eigen katten ook niet weggedaan. En ik
raad ook niemand aan dat te doen.
terug naar de inhoudsopgave
Download pdf
© GEMM'ART